Giriş Yap Kayıt Ol
BADEM İÇ KURDU | Bitkisel Üretim Firma Rehberi
BADEM İÇ KURDU

 

 BADEM İÇ KURDU

(Eurytoma amygdali)

Badem , Gülgiller familyasının Prunus cinsi içerisinde yer alır ve Prunus amygdalus olarak isimlendirilir. Ülkemizde ilkbaharda çağla badem olarak ; olgunlaştıktan sonra da tohum kısmı, iç badem olarak çeşitli şekillerde tüketilen badem , sert kabuklu meyveler sınıfında yer alır.

Badem iç kurdu olarak adlandırılan Eurytoma amygdali  bademde önemli ekonomik kayıplara neden olan bir zararlıdır.

 Türkiye de ki badem ağaçlarında %40 oranına kadar zarar verdiği saptanmıştır. Monofag olan bu zararlı yılda bir döl vermektedir. Monofag olması mücadelesi açısında avantajlı bir durumdur . Tek konukçusu badem olduğundan sadece bademe yapılacak uygulamalar yeterli olacaktır. Kışı bulaşık bademler içerisinde olgun larva olarak geçirir.

MORFOLOJİ

  • Yumurtalar küçük oval yapılı ve süt beyazı rengindedir. Uzun ve kısa iki uzantıya sahiptir.
  • Larvaları beyaz renkli ve bacaksızdır.
  • Üzerleri vücut renginde kıllarla kaplıdır.
  • Pupa başlangıçta beyaz renktedir. Zamanla kirli sarı bir renk alır, renk gitgide koyulaşır ve siyah olana kadar devam eder.
  • Ergini siyah renkli bir arıcık olup, dış görünüşü ile tamamen kanatlı karıncayı andırır.
  • Arka kanatlar böbrek şeklindedir.
  • Abdomen erkekte yumurta şeklinde, dişide uca doğru sivrileşir, ovipozitör iyice belirgindir.

 

BİYOLOJİSİ

Dişi yumurtalarını her meyveye bir tane olmak üzere kabuk altına yerleştirir.

Bir dişi 80 kadar yumurta bırakabilir.

Yumurtalar 3-4 haftada açılır, çıkan larvalar 12 günde içinde meyvede beslenir ve çekirdek  evini tamamen   tahrip eder. 

Badem iç kurdu kışı ağaç üzerinde kalmış ya da yere dökülmüş badem meyvesi içinde olgun larva döneminde geçirir  ve meyve içinde pupa olur.

Larvalar ilkbaharda pupa olur, birkaç hafta sonrada erginler yaklaşık 2 mm çapında delikten dışarı çıkarlar.

Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da Mayıs başından itibaren başlamakta olup, daha sıcak bölgelerde çıkış biraz  erken (Nisan) olmaktadır.

  ZARARI

Ergini, yumurtasını meyvenin içine koyarken, meyve üzerinde çok küçük yara izi oluşturmaktadır. Ancak meyve gelişimiyle birlikte bu iz kaybolur. Asıl önemli zararı larvalar yapar. Larva saldırısına uğramış bademler sağlamlardan daha çabuk kuruyarak renk değiştirir. Üst kabuktaki açık yeşil renk kaybolur. Kış aylarında ise üst kabuk rengi tamamen esmerleşir. Beslenme ilerledikçe zamanla iç kısmını tamamen yiyerek boşaltırlar ve sadece meyve içinin kabuğu kalır. Erginin çıkış yaptığı meyvelerin kabuk kısmında yaklaşık 2 mm çapında çıkış  deliği görülür.

MÜCADELE

Kültürel önlemler

 İç kurtla bulaşık bahçelerde hasat döneminde  veya kış aylarında ağaçlar üzerindeki ve yere dökülen kurtlu bademler toplanılarak yakılmalı veya çok derin bir şekilde toprağa gömülmelidir.  Badem ağaçlarında çeşitlere göre meyvenin kurtlanma oranında farklılıklar olduğu bilinmektedir. İç kurda dayanıklı çeşitler tercih edilmelidir. Türkiye’de en çok kurtlanan badem çeşitleri: Nonpareil ve Picantily dir.

Biyolojik Mücadele

Larva parazitoitleri

Adontomerus amygdali (Torymidae; Hymenoptera)

Aprostocetus bucculentus (Eulophidae; Hymenoptera)

Avcıları

Chrysoperla carnae (Chrysopidae; Neuroptera)

Coccinella semptempunctata (Coccinellidae; Coleoptera)

Scymnus pallipediformis (Coccinellidae; Coleoptera)

Propylaea quatuordecimpunctata (Coccinellidae; Coleoptera)

Oenopia (Synharmania) conglobata (Coccinellidae; Coleoptera)

Syrphus spp. (Syrphidae; Diptera)

Orius spp. (Anthocoridae; Heteroptera)

Nabis spp. (Nabidae; Heteroptera)

Kimyasal mücadele

İlaçlamaya başlamak için ilk ergin çıkışları ile ergin çıkış süresinin iyice belirlenmesi gerekir. İlk ergin çıkışları havaların ısınmaya başladığı ilkbahar aylarında olmaktadır. Nisanın 2. haftasında  yoğun çıkışlar görülmektedir . Önceki yıldan ağaç üzerinde kalmış siyahlaşmış meyveler toplanıp bir kafes içerisine konulur. İlk ergin dişiler göründüğünde birinci ilaçlama yapılır .

 

               

 

Daha sonra meyvelerin yumurta bırakılamaz , sertleşmiş duruma geldikleri devreye kadar 1 veya 2 ilaçlama önerilmektedir. Fakat , yapılan bir çalışma sonucu çıkışı takiben tek ilaçlamanın yeterli olabileceği ortaya konmuştur. Çağlar (2019) 

 

KAYNAKÇA

  • WİKİPEDİA  Eurytoma amgydali

 

  • BADEM (KİTAP , HASAD YAYINLARI Syf .67)

 

  • Zirai Mücadele Teknik Talimatlar Kitabı (CİLT 5 , Syf .237)

 

  • BARUT, G.B., 2007. Kahramanmaraş koşullarında bademlerde zararlı Badem İçkurdu, (Eurytoma amygdali Enderlein (Hymenoptera: Eurytomidae)'nun bazı biyolojik özelliklerinin belirlenmesi üzerine çalışmalar. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş, Yüksek Lisans Tezi, s. 25.

 

  •  ÇAĞLAR , 2019 Adıyaman ili ticari badem bahçelerinde Badem İçkurdu, Eurytoma amygdali end. (Hymenoptera: Eurytomidae)’na karşı en uygun ilaçlama zamanının belirlenmesi , Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kahramanmaraş, Yüksek Lisans Tezi,

 

 

105 kez görüntülendi. / 09-03-2021 tarihinde eklendi.